و همچنين حكايت از حركات و سكنات و مشى و امثال آن و از جملهء كنايتيست كه كسى گويد من در مجلسى از حكام حاضر نميشوم يا مال يتيم نميخورم و مراد اين باشد كه فلان مرتكب اين مىشود و از اين قسم است آنكه گويد شكر مر خداى را كه مرا از اين فعل منزه ساخته و قصد او اين باشد كه فلان اين فعل مىكند كه متضمن غيبت است و بر همين طريق است كه ميگويد اگر فلان اين فعل نميكرد بهتر و نيكوتر ميبود و قصد او اين بود كه تنبيه غير كند كه فلان اين عيب دارد و همچنين اگر نفس خود را مذمة كند و مقصود او تنبيه مردمان باشد بر سوآت غير حاصل كه هر چه غرض از آن تعرض بعرض غير باشد و به آن غرض صحيح مقصود نباشد از قسم غيبت است اما اگر گويد در حق فاسق متظاهر الفسق كه فلان اين عمل مىكند نه غيبت است مانند شخصى كه علانيه شرب خمر كند يا ظالمى كه باشكار ظلم كند و امثال آن و همچنان غيبت نيست نصيحت مستيشر را در نكاح يا در معامله يا در مجاوره و غير آن كه متضمن بدگوئى آن كس شود كه از حال او استفسار كند همچنانكه گويند فلان مرد بخيل است و يا كثير النزاع است و يا بد معامله است و غيبت اهل خلاف و لعن و طعن ايشان كردن مستثنى است و لهذا حضرت امير المؤمنين على و امام حسن و امام حسين عليهم السلام در مجالس ذكر معايب و قطع انساب معاويه و عمرو عاص ميكردند چنان كه در نهج البلاغه مذكور است و فقهاى اماميه را نيز جايز است كه ذكر مسايل باطله كنند و شيخ جمهور رحمة اللّه در بعضى تعليقات خود آورده كه هر كه غيبت كسى كرده باشد و يا استماع آن نموده و بعد از آن نادم گشته بايد كه اين دعا را بخواند اللهم صل على محمد و آل محمد و اغفر لمن اغتبته و استمعت غيبته چه آن سبب كفارهء گناهانست آورده‌اند كه چون رسول ( ص ) فتح مكه نمود بلال را امر فرمود تا بر بام كعبه معظمه رفت و اذان بگفت جمعى از طلقا در غيبت او افتادند و از آن جمله حشام قدح در نسب او كرده گفت آيا محمد كسى ندارد كه بانك نماز بگويد جز اين كلاغ سياه و عتاب بن اسيد گفت الحمد للّه كه پدرم زنده نيست كه اين بانك را بشنود سهيل بن عمرو گفت اگر خواست خدا باشد اين را تغيير دهد و بر طرف سازد أبو سفيان گفت من هيچ نگويم چه ميترسم كه خداى آسمان به آن محمد را خبر دهد فى الحال جبرئيل عليه السلام بيامد و محمد را به آن خبر داد آنحضرت ايشان را طلبيد گفت شما چنين و چنين گفته‌ايد ايشان گفتند بلى يا رسول اللّه و تفصيل اين مبحث و بيان آن در منهج الصادقين مذكور است پس اين آيه نازل شد كه . يا أَيُّهَا النَّاسُ ايگروه مردمان إِنَّا خَلَقْناكُمْ بدرستى كه ما آفريديم شما را مِنْ ذَكَرٍ وَ أُنْثى از مرد و زن كه آدم و حواست و چون همه از يك مادر و پدريد پس هيچ وجه